صفحه اصلي > دانشجویان دانشگاه هرمزگان > اجتماعی > مشاوره 
 


 

عوامل استحکام خانواده

روشهای ایجاد زندگی شاد و پرنشاط
عوامل استحکام خانواده

شادی در زندگی

وقتی کانون خانواده خشک و بیروح باشد شاید دیگر نتوان به راحتی نام این مجموعه را خانواده
گذاشت، زیرا انسانهایی که در این خانواده هستند هیچ ارتباط عاطفی و روحی خاص که باعث
منسجم شدن خانواده بشود با هم ندارد و لذتی در آن وجود ندارد و محل دعوا و تنش است و یا
سکوتی است که فضای مرگباری را ایجاد میکند و نمیتوان نام آن را خانواده گذاشت.
همیشه از قدیم تا الآن وقتی نام خانواده را میآوردند به آن کانون گرم خانواده میگفتند پس
باید محیط خانواده و خانه شاد باشد و شادی را با روشهای مختلف مانند محبت کردن و
خوشرفتاری در خانواده ایجاد کرد و با استفاده از عواملی که در آینده گفته میشود.

شیوه های شاد بودن خانواده

تغییر نگرش نسبت به شاد کردن اعضای خانواده:
انسان برای اینکه انگیزه پیدا کند تا محیط خانه را شاد نگه دارد باید نوع نگرش خود را نسبت
به شاد کردن اعضای خانواده عوض کند، اگر شاد کردن اعضای خانواده را عملی در کنار نماز
شب و در کنار خواندن قرآن و در کنار روزه مستحبی گرفتن، در مقابل نمازها و روزههای واجب
و در کنار عبادتهای دیگر بگذارد و بداند قطعاً قدر و قیمت آن کم نیست و حتی کمتر از آنها
نیست انگیزه پیدا میکند، رسول خدا میفرماید:
)ان احب الاعمال الی الله عزوجل ادخال السرور علی المومنین(، محبوبترین اعمال در نزد
خداوند شاد کردن مؤمنین است و این خیلی تعبیر قابلتأملی است و در روایت دیگری ابوحمزه
ثمالی از امام باقر)ع( نقل میکند که حضرت از رسول خدا )ص( نقل کردهاند که ایشان فرمودند:
)من سر مومناً، فقد سرّنی، وَ مَن سَرَّنی فقد سرالله( هرکس مؤمنی را شاد کند مرا شاد کرده
است و هر کس مرا شاد کند خداوند را شاد کرده است و در یک روایت زیبای دیگری از امام
صادق )ع( میفرمایند: گمان نکنید که وقتی مؤمنی را شاد میکنید تنها آن مؤمن را شاد کردهاید
بلکه به خدا قسم این سرور و شادی را بر ما هم وارد کرده است و این سرور و شادی را بر رسول
خدا)ص( وارد کرده است.
انسان زمانی که میخواهد به خدا نزدیک شود و وقتی به این فکر میافتد که قرب الهی پیدا کند
و نماز شب میخواند و نماز مستحبی میخواند و حواس او به غیبت نکردن است و قرآن نیز
میخواند، اگر معارف دینی را خوب بداند و توجه کند یکی از اعمالی که به اعمال روزمره او اضافه
میشود شاد کردن و شاد بودن است و در این میان بهطور حتم شایستهترین افراد برای شاد
کردن اعضای خانواده هستند اما باید توجه داشت که شاید نوع نگاه برخی به شاد کردن دیگران
مقداری مادی باشد یعنی احساس کنند که اگر پول و هدیهای نداشته باشند و خرجی را انجام
ندهند و سفره رنگینی را پهن نکند نمیتوانند کسی را شاد کنند و فکر میکنند عامل و ابزار
شادی صرفاً عوامل و ابزار مادی هستند درحالیکه این دیدگاه صحیح نیست.

محیط و فضای خانواده

اصلاً محیط خانواده در صورتی میتواند گامهایی را که در رابطه با آنها صحبت میشود محقق
سازد که محیط، محیط شادی باشد، پدر و مادر و دختر و پسری که وقتی وارد خانه میشود
احساس میکند که میخواهد وارد غمخانهای شود نمیتواند رابطه تربیتی با اعضای خانواده خود
داشته باشد، پدر و مادری که محیط شادی را برای خانواده فراهم نمیکنند نمیتوانند توقع
داشته باشند که اثر تربیتی آنها روی بچهها بیش از محیط رفاقتها باشد که فرزند تا وارد آن
میشوند به انواع و اقسام راههای نادرست شاد میشود به همین دلیل گفته میشود بدون شاد
نگهداشتن محیط خانواده بستر تأثیرگذاری تربیتی فراهم نیست.
همسری که میخواهد روی زن خویش تأثیر بگذارد ولی زن او در کنارش احساس شادی نمیکند
و یا برعکس، خانمی که میخواهد روی همسر خود تأثیرگذار باشد ولی فضا و بستر شادی را
برای او فراهم نمیکند نمیتواند توقع داشته باشد که بهعنوان یک عنصر تأثیرگذار تربیتی در
خانه حضورداشته باشد.

مدیریت هیجانات

بعضیها چیزی را که در ظاهر و چهره اتفاق میافتد اول و آخر شادی میدانند، درحالیکه نشانه
شادی حقیقی در اتفاقاتی ظاهر میشود که در روح انسان رخ میدهد؛ آن چیزی که با
موسیقیهای حرام به دست میآید شادی حقیقی نیست زیرا اتفاقاتی که موسیقیهای حرام در
روح انسان تولید میکند جز کدورت چیزی ندارد، شادی حقیقی باید به انسان آرامش بدهد.
در بعضی مواقع دیده میشود که موسیقیها هیجاناتی را به جوانان وارد میکند که نشانه خارج
شدن مدیریت رفتار و کردار آنها از جانب عقل است درحالیکه شادی حقیقی با سلامت عقل
یک ارتباط تنگاتنگ دارد و انسان شاد، کسی است که هیجانات عصبی خود را کنترل کند، نشانه
آدم شاد این است که در عصبانیت، آرامش و تسلط دارد و بهراحتی عصبانی نمیشود و زمانهای
زیادی اتفاق میافتد که خارج شدن مدیریت عقل، شادی نامیده میشود و این صحیح نیست و
ظاهر آنهم شباهتی به شادیهای حقیقی ندارد اما نکته مهم این است که خیلی از افرادی که
با گناه به شادی میرسند کسانی هستند که دلیل به دنیا آمدن خود را فراموش کردهاند، در
فرهنگ دینی معنی شادی حقیقی این است که اثر آن آرامش روحی و بهجت و گشایش روحی
باشد شادی حقیقی در فرهنگ دینی یک ارتباط تنگاتنگی با هدف زندگی دارد؛ آنهایی که با
تند شدن موسیقی شاد میشوند و با آرام شدن آن محزون میشوند و با حذف شدن آن عصبانی
میشوند هدف خاصی را از زندگی ندارند و عملاً دلخوشی ندارند.

تعریف هدف زندگی

کسی که برای زندگی خود هدفی را تعیین کرده است با نزدیک شدن به هدف خود شاد میشود
و با دور شدن از هدف خود غمگین میشود، هر چیزی که او را به هدف خود نزدیک کند او را
شاد میکند و چیزی که او را از هدف دور کند ناراحتش میکند.
کسی که هدف زندگی را فراموش نکرده است وقتی گناهی را در مراسم عروسی میبیند ناراحت
میشود.
پس نباید فراموش شود که شادی سطحی یا هیجانات ظاهری داریم که نام آن را بهاشتباه شادی
گذاشتهاند و شادی حقیقی وجود دارد که با توجه به نزدیک شدن و دور شدن انسان به هدف
زندگی معنا میشود.
اگر انسان نتواند در مخاطب خود این نگاه را تولید کند شخص مخاطب وقتی در مجلسی
مینشیند که آهنگی در آن پخش نمیشود که او را تحریک به هیجانات کاذب کند، لذت نمیبرد
زیرا نوع نگاه او به زندگی بیمار است، حالا وقتی نوع نگاه مردم به زندگی عوض شود ابزار شادی
هم عوض میشود.
شادیهای حقیقی با شادیها وهیجانات ظاهری فرق دارد.
ایکاش عبادت اباذر را عبادت همیشگی خود قرار دهید، عبادت اباذر را عبادت علیالدوام
میگویند، تفکر و عبرت گرفتن.
امام صادق)ع( فرمودند:
بیشترین عبادت ابوذر، فکر کردن و عبرت گرفتن بود، یکبار هم پیش دیگری برویم و آبرو و
عزت را از او بخواهیم و ببینیم چه اتفاقی میافتد؟
خانوادههای مذهبی در شاد نگهداشتن مراسمهای عروسی روی اموری که مباح هستند و گناهی
ندارند حساس نباشند، همانطور که خداوند گفته است گناه نکنید، این شادی شاید مستحب
هم نباشد ولی گناه هم ندارد بهعنوان مثال اگر در مراسم عروسی کسی لطیفهای را تعریف کرد
که در آن اهانت نشود و مردم با آن شاد شوند اشکالی ندارد و اتفاقاً اگر بهقصد شاد کردن مردم
باشد خیر هم هست حالا اگر این لطیفه حکمتی را هم در دل خود داشته باشد دیگر نمیتوان
گفت کار بدی است در اینجا شاد کردن مردم با کاری که گناه ندارد هیچ منافاتی با مؤمن بودن
ندارد یا بهعنوان مثال دعوت کردن مداحی که مولودی میخواند بهشرط آنکه مجلس را شاد
نگه دارد و مجلس را غمگین نکند و الگوی درستی را قرار دهد تا تأثیر داشته باشد و توانایی این
کار را دارند و جهاد فرهنگی بزرگی را درست کردهاند. چون یک الگوسازی بزرگی کردهاند.

شوخی و مزاح

نکته دوم در شاد نگهداشتن محیط خانواده شوخی کردن است، شاید شوخی، خودش
زیرمجموعهای از خوشاخلاقی باشد، اما بهصورت ویژه در روایات روی بحث شوخی اشاره شده
است و به همین دلیل ما در رابطه با شوخی بهعنوان یک مورد مجزا صحبت میکنیم.
در روایت داریم که از امام صادق)ع( نقلشده است که هیچ مؤمنی نیست مگر اینکه در او دعابه
است و از حضرت سؤال شد که دعابه به چه معناست؟ حضرت فرمودند شوخی است که یکی از
نشانههای مؤمن است و در روایت دیگری است که رسول خدا)ص( میفرمایند که مؤمن شوخ
است و منافق خشمگین است.
متأسفانه گاهی اوقات رفتار ما در ظاهر که متأسفانه معرف دین ما است برای کسانی که گرایش
چندانی به دین اسلام ندارند و به تعبیری به آنها دینگریز میگویند و واقعاً با دیدن رفتارهای
ما دین به آنها معرفی میشود و از دینی که توسط رفتارهای ما معرفی میشود فرار میکنند.
در روایتی داریم که یکی از یاران امام صادق به نام یونس میگوید:
حضرت از من پرسیدند: شوخی کردن شما باهم چگونه است؟
من پاسخ دادم کم است، حضرت فرمودند: اینگونه نباشید، شوخی کردن از خوشاخلاقی است
و شما با شوخی کردن برادر خود را شاد میکنید و فرمودند رسول خدا)ص( با اصحاب شوخی
میکردند و قصد ایشان، شاد کردن او بود، شأن و عظمت چه کسی بیشتر از رسول خدا)ص(
است؟
وقتی بحث از خلافت امیر المومنین علی)ع( شد یکی از ایرادهایی که گرفتند این بود که ایشان
شوخ است و حاکم باید خشن و تندخو باشد و این خیلی جالب است یعنی از نگاه امیر
المومنین)ع(، از نگاه رسول خدا)ص( شما در هر رتبه و مرحلهای که باشید و یا اول مخلوق خدا
باشید و برترین موجود در این عالم باشید و حاکم هم باشید بازهم باید شوخ و خندهرو باشید و
دیگران را بخندانید و این را باشخصیت خود منافی نبینید.
یکی از صفات پسندیده مومن شوخی کردن است اولیا الهی شوخی میکردند و کسانی را که
شوخی میکردند را دوست میداشتند.
روایت زیبایی از امام رضا)ع( آمده است که فرمودند:
یک عرب بیابانگردی بود که هر از گاهی خدمت پیامبر میرفت و هدیهای به ایشان میداد اما
زمانی که هدیه را میداد در قالب مزاح بهای هدیه خود را درخواست میکرد، امام رضا)ع(
میفرمایند وقتی رسول خدا غمگین میشدند سراغ عرب بیابانگرد را میگرفتند.
اینکه کسی مانند پیامبر دوست دارد تا در هنگام غم خویش انسان شوخی را درخواست میکردند
نکته جالبی است، گاهی اوقات ما در فرهنگ دینیای که خودمان برداشت کردهایم و نه فرهنگ
واقعی دینی، شادیهای اینچنینی را حق خود نمیدانیم و اگر کسی چنین شادی را مطالبه کرد،
فکر میکنیم رتبه عرفانی و معنوی او پایین است.
گاهی اوقات در جلسات مشاوره پیش میآید که از کسی پرسیده میشود تفریح شما چه چیزی
هست؟
شخص پاسخ میدهد دعای ندبه، دعای کمیل، حرم، پرسیدم شما برای شادی چه میکنید؟
شادی من روضه امام حسین)ع( است و شادی دیگری ندارم.
یکی از راههای رسیدن به بهجت درونی و روحی، گریه بر اهلبیت است و تردیدی در آن نیست
ولی آیا اهلبیت فقط به این صورت به بهجت روحی میرسیدند؟
اهلبیت خود به اینها میپرداختند و اینکه این بزرگواران با اینهمه عظمت معنوی و عرفانی
اینگونه به این مسائل توجه میکردند خود نشاندهنده اهمیت این کارها است.
خدا هم انسانهایی که مزاح میکنند را دوست دارد، امام باقر )ع( میفرمایند:
إنَّ اللهَ عزَّوَجل یُحِبُّ المُداعِبَ فِی الجَماعَهِ بِلارَفَثٍ
خداوند عزوجل کسی را که در جمع بدون آنکه حرف ناپسندی بزند شوخی میکند دوست
میدارد.
اما نکتهای که نباید مورد غفلت قرار بگیرد، تعریف شوخی در محیط خانه است، خیلی از انسانها
در جمع رفقا اهل شوخی کردن هستند، شاید دیده باشید که پدر و مادر در خانواده خیلی جدی
و خشک صحبت میکنند ولی همینکه رفقای آنها تماس میگیرند شروع به شوخی کردن
میکنند و وارد فضای دیگری میشوند.
اما در همه کارها باید اعتدال برقرار باشد و شوخی هم از این کارها استثناء نیست، در شوخی
هم باید اعتدال باشد نه اینکه انسان آنقدر شوخی کند که دیگران او را انسان جدی در نظر
نگیرند و نه اینکه آنقدر شوخی نکند که لبخند که زد، احساس استثنایی بودن به وجود بیاید.
در روایات دو دسته روایت داریم:
-1 از شوخی منع میکنند.
-2 توصیه به شوخی میکنند.
کسانی فکر میکنند بین این دودسته تعارضی وجود دارد و باهم نمیسازد درحالیکه حد اعتدال
در نظر گرفته میشود، مانند عدم مسخره کردن، دروغ گفتن، بیاحترامی و توهین و افراط هم
در آن نیست بهاندازهای که انسان را بیآبرو کند و وجاهت انسان را در میان مردم از بین ببرد تا
این اندازه نرسد شوخی توصیهشده است اما وقتی به این حدود رسید با آن مخالفت میشود.
شوخی بیجا موجب ایجاد کینه میشود، شخصی بهوسیله آبروی کسی شوخی میکند بهعنوان
مثال در جمعی با همسر خود شوخی میکند ولی اسم آن را شوخی گذاشته است و در اصل
مسخره کردن است و باعث کینه میشود و یا فرزند خود را مسخره میکند و یا به شوخی دروغ
میگوید که روایاتی در این زمینهداریم:
امیر المونین علی)ع( به اباذر میفرمایند:
یا اباذر! إنَّ الرَّجل لَیتکَلَّمُ بِالکَلِمَه مِن رِضوان الله عزوجل فَیُکتَب لَه بِها رِضوانَه یومَ القِیامَه.
یک انسان یک کلمه صحبت میکند و این کلمه، کلمهای است که رضای الهی در آن است و به
خاطر همین یک کلمه خداوند رضوان و رضای خود را در روز قیامت برای او قرار میدهد ولی
انسان دیگری در جلسهای صحبت میکند و برای خنداندن اهل جلسه کار ناشایستی را انجام
میدهد اما خداوند بهواسطه همین خنداندن او را در جهنم قرار میدهد و در ادامه میفرمایند:
اباذر وای بر کسی که حرفی بزند و دروغ بگوید برای اینکه قومی را بخنداند.
در انتهای روایت حضرت سه مرتبه میفرمایند:
وَیلٌ لَهُ، وَیلٌ لَهُ، وَیلٌ لَهُ)وای بر او، وای بر او، وای بر او(
نشان میدهد همان عمل پسندیده شوخی وقتی جنبه نامشروع به خود میگیرد چقدر میتواند
انسان را از خداوند دور کند.

شوخی معمولاً در فضای محبت شکل میگیرد هرچه قدر از لحاظ عاطفی و محبت دو دل به هم
نزدیکتر باشد انگیزه خنداندن یکدیگر را دارند.
متأسفانه در بعضی خانوادهها رابطه عاطفی قوی نیست، اعضای خانواده با یکدیگر رابطه عاطفی
قوی ندارند ولی با دوستان خود خوب ارتباط برقرار میکنند.
اگر یک خانه بخواهد واقعاً یک خانواده باشد و فقط یک سقف که چند انسان زیر آن زندگی
میکنند نباشد، باید دلها به هم نزدیک باشد، اگر رابطه عاطفی قوی باشد حتماً شوخی هم قرار
میگیرد و نکته دیگر برداشت اشتباهی است که پدرها و مادرها از بحث شوخی دارند و احساس
میکنند شوخی عزت و اقتدار آنها را زیر سؤال میبرد ولی این اقتدار را در بین دوستان خود
ندارد ولی در خانواده حاکمیت خود را حفظ میکنند.

در روایات زیادی در رابطه با احترام به پدر و مادر آمده است.
در حدیثی از امام رضا آمده است:
نیکی به پدر و مادر واجب است حتی اگر مشرک باشند ولی در معصیت خالق نمیتوان از هیچ
مخلوقی اطاعت کرد.

نشاط در زندگی استاد عباسی خانم علیخانی

  • تاریخ درج خبر: پنج شنبه ١١ تير ١٣٩٤
  • شماره خبر: ٤٤٤٥٨٥
  • تعداد بازدید: 5422
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




پربازديد ترين
  • نقش هدایت تحصیلی وشغلی با توجه به ویژگی های فردی (استعداد ها ،علائق،جنسیت) ( 18722 )
  • بزرگداشت هفته دفاع مقدس ( 17684 )
  • گران قیمت ترین گوشی موبایل در جهان / تصاویر ( 13572 )
  • اولین همایش فرهنگ و شعر عاشورایی (هم نوا با نی نوا) ( 12388 )
  • سرپرست جدید دانشگاه هرمزگان منصوب شد. ( 11828 )
  • برگزاری اولین کارگاه نشریات دانشجویی دانشگاه هرمزگان ( 11556 )
  • تریبون آزاد/گفتگوی آزاددانشجویی ( 11417 )
  • کدام دانشگاه ها در سال 92 ترم تابستانی برگزار می کنند؟ ( 11260 )
  • اولین همایش فرهنگ و شعر عاشورایی "هم نوا با نی نوا" برگزار گردید. ( 11145 )
  • پرواز به مقصد آسمان ( 10815 )
  • دستاوردهای کلان انقلاب اسلامی-سطح منطقه ای ( 10437 )
  • سبک زندگی دانشجویی١ ( 10406 )
  • گزارش نهایی سانحه جاده قم منتشر شد/ معرفی مقصران حادثه مرگبار ( 10323 )
  • تصویر منحصربفرد و زیبا از داخل حرم امام حسین/عکس ( 10306 )
  • گرافیک: نصب هرگونه وعده دروغ، پیگرد الهی دارد ( 10050 )
  • نقش مرد در حجاب زن و زیبایی زن در شخصیت مرد ( 9738 )
  • اجرای تنها نامه بدون "بسم الله..." امام خمینی(ره) ( 9698 )
  • عکس/ سوژه های خنده دار ایرانی ( 9550 )
  • مفهوم وتبارشناسی تاریخی جنبش دانشجویی ( 9481 )
  • مهارتهای زندگی ( 9424 )
  • آخرين مطالب
  • برگزاری مراسم شبی با شهدا
  • برگزاری مراسم شبی با شهدا
  • مصاحبه ی حجت الاسلام والمسلمین عبادی زاده
  • برگزاری مراسم هم اندیشی وحدت حوزه و دانشگاه
  • رهبر انقلاب در دیدار مسئولان
  • همایش استانی هفته ی وحدت اسلامی
  • جشن هفته ی وحدت
  • ثبت نام عتبات دانشگاهیان
  • برگزاری نشست مهدویت
  • کانال تلگرامی نهاد دانشگاه راه اندازی شد
  • همایش مسلمانان و حقوق بشر
  • همایش دانشجو و توسعه ی سیاسی و اجتماعی برگزار گردید
  • تریبون آزاد با موضوع دانشجوی انقلابی، آری یا خیر برگزار گردید
  • گزارش تصویری غبارروبی مزار شهدای گمنام
  • جلسه هم اندیشی "جنبش دانشجویی از گذشته تا به حال" + تصاویر
  • نمایشگاه تصویری و محتوایی روایت مصباح
  • همایش رسالت دانشجوی انقلابی برگزار گردید
  • جاماندگان پیاده روی اربعین
  • بدرقه ی کاروان پیاده روی اربعین دانشجویان استان هرمزگان
  • طرح های اربعین
  • آغاز به کار سیزدهمین اجلاس مهندسی ساخت و تولید ایران در دانشگاه هرمزگان
  • نتیجه اعتماد به مستکبرین
  • طرح استیضاح وزیر علوم با 29 امضا
  • انتشار کدرشته های جدید در تکمیل ظرفیت دکتری
  • نهی از تفاخر در جهیزیه
  • سیزدهمین کنفرانس ساخت و تولید ایران
  • برگزاری شب شهادت حضرت رقیه
  • برگزاری هفتمین یادواره ی شهدای گمنام
  • مشکلات ما را خودمان باید حل کنیم
  • برگزاری تریبون آزاد با موضوع استکبار ستیزی
  • کارگاه آموزشی رسانه و فضای مجازی
  • هفتمین یادواره ی شهدای گمنام
  • تریبون آزاد
  • تمدید زمان ثبت نام ازدواج دانشجویی و اساتید
  • تصاویر مراسم شام غریبان محرم 95
  • بالای صفحه